Tips and Tricks

Op deze pagina kun je alle Tips & Tricks vinden die in de YouTube serie worden behandelt.

Niks missen? Abonneer je dan op mijn YouTube kanaal! 

Aflevering 1: Voorbereiding

Tips:

  • Lees!
  • Stel jezelf de vraag: Waarom wil ik schrijven?
  • Schrijf in eerste instantie voor jezelf
  • Weet waar je over wilt schrijven; welk genre en voor welke doelgroep
  • Denk na over de grote lijn en daarna pas over details

 Vraag jezelf af; wat voor schrijver ben jij?

Mindmap

Schrijf in het midden van een groot vel papier het onderwerp/thema van jouw verhaal. Schrijf vervolgens gebeurtenissen en ontwikkelingen van al uitgedachte scènes van jouw verhaal op en verbind deze met een lijn aan het thema.

Schrijfschets

Werk je hoofdpersonages uit en bepaal hoe ze in verband met elkaar staan, waar ze elkaar ontmoeten in het verhaal en welke rol ze spelen. Omschrijf de belangrijkste gebeurtenissen die aan het begin en in het midden van je verhaal gebeuren

Maak een schrijfplan voor de eerste vier tot vijf hoofdstukken. Laat de rest open voor ingevingen die je tijdens het schrijven van die hoofdstukken krijgt.

Stel het doel van het verhaal en de ontwikkeling die je hoofdpersonage meemaakt vast.

Schrijfplan

In een schrijfplan beschrijf je de hoofdlijnen van het verhaal, hoofdstuk voor hoofdstuk, scène per scène.

Werk jouw verhaal van begin tot eind uit en vul alle details per hoofdstuk en scène in. Zo krijg je een overzichtelijk geheel van de plot, eventueel met personagebeschrijvingen als aanvullende informatie.

Aantekeningen

Maak aantekeningen, inspiratie kan altijd en overal opduiken. Zorg voor een notitieboekje en werk je aantekeningen later uit in bijvoorbeeld Evernote.

Schrijf de eerste versie

Schrijf, schrijf en schrijf! Het heet niet voor niks de eerste versie.

Schrijf vanuit je gevoel, herschrijf met je hersenen.

Aflevering 2: Personages

Schep personages, geen karakters.

Zoek uit wat je personage drijft. (de wereld redden, overleven, expres of per ongeluk in het conflict?)

Voorgeschiedenis, jeugd. (waarom is je personage zo?)

Denk aan relaties met andere personages.

Zorg dat je hoofdpersonage zich ontwikkeld.

Perspectieven

Ik-vorm of niet?

Niet te veel hoofdpersonages

Niet te veel verschillende perspectieven

Uiterlijk

Beschrijf goed maar minimaal (niet alles in één keer)

Namen

Een naam met een betekenis

Verbasteren van bestaande namen

Past het bij het personage?

Maak het niet te moeilijk, spreek het hardop uit

Maak eventueel gebruik van namensites

Dialogen

Schrijf passende dialogen voor je personages

Vermijd onnodig geklets

Houdt het levendig en echt

Maak duidelijk wie er aan het woord is

Zorg voor een geode afwisseling tussen dialogen, gebeurtenissen en gevoelens

Aflevering 3: De Wereld

Speelt je verhaal zich in deze wereld af?

Zorg dan dat alles klopt.

Als je gebruik maakt van bestaande plaatsen, zorg dan dat je deze plaatsen door en door kent.

Doe research!

Speelt je verhaal zich in een fantasie wereld af?

Dan heb je iets meer vrijheid maar de wereld moet nog steeds kloppen.

Denk na over de wereld, loop er rond en beleef het.

Hoe voelt het aan? Hoe zien dingen eruit? Hoe ruikt het?

Maak eventueel een wereldkaart

Hoe liggen de steden en hoe zijn deze met elkaar verbonden?

Hoe ziet het landschap eruit? (water, bergen, bossen, bebouwing)

Geschiedenis

Elke wereld heeft een geschiedenis. Denk hierbij aan religie, natuurrampen, oorlogen, steden die niet meer bestaan.

Volkeren

Welke volkeren wonen er? Wat voor soorten wezens?

Hoe zitten deze in elkaar?

Flora en Fauna

Denk aan dieren, planten en bomen

Aflevering 4: Hoofdstukken

Schrijf per hoofdstuk of deel het verhaal later op.

Later opdelen

De voordelen van deze methode zijn dat je lekker door kunt schrijven en dat je al bestaande cliffhangers kunt gebruiken als hoofdstukeindes. Je hoeft dan alleen nog maar te bepalen waar die hoofdstukken beginnen, wat meestal aan het begin van de betreffende scène is.

Per hoofdstuk schrijven

Bepaal je de hoofdstukken liever tijdens het schrijfproces, dan kun je methodisch te werk gaan. Het beste moment om een hoofdstuk te starten, is op het moment dat de plot een wending neemt.

Dit kan van alles zijn: een ongeluk, de introductie van een nieuw personage of een gebeurtenis die het plan van het hoofdpersonage op z’n kop zet. Werk je onchronologisch of met verschillende perspectieven, dan kan die wending ook een verandering in locatie, personage of tijd zijn.

Maak de hoofdstukken niet te lang.

Geef elk hoofdstuk een functie.

Eindig hoofdstukken met actie

Stel jezelf bij ieder hoofdstuk de volgende vraag: ‘Als ik dit hoofdstuk nu eindig, is de lezer dan geneigd verder te lezen?

Natuurlijk hoeft een dergelijke cliffhanger niet telkens zo extreem te zijn. Het kan ook subtiel gebracht worden, zoals een uitspraak die op zichzelf onschuldig lijkt maar een onheilspellende factor met zich meedraagt.

Aflevering 5: Het Verhaal

Blijf dicht bij jezelf en schrijf over wat je kent.
Ken je het niet: doe dan research.

Gebruik emoties, maak je personages “echt”.

Maak gebruik van herinneringen of vooruitblikken in plaats van infodump.

Wissel spanning af met rustigere momenten

Herhaal jezelf niet te veel

Zorg dat het verhaal vlot verloopt (geen ellelange beschrijvingen van de omgeving bijvoorbeeld)

Wees creatief met het gebruik van woorden (denk aan “en toen…”, of te veel hetzelfde woord)

Gebruik synoniemen.

Luister naar muziek tijdens het schrijven om in de juiste stemming te komen.

Show, don’t tell.

Zorg dat de lezer het meebeleefd.

Aflevering 6: Valkuilen

Geen originaliteit.
Prima als je fanfictie schrijft. Anders moet je echt met iets originelers komen.

Geen tijd
Prik een moment als jouw schrijftijd en houd je hieraan. Elke dag 500 woorden schrijven, elke dag minstens 30 minuten aan de slag; wat voor jou maar werkt.

Uitstellen
Het draait om zelfdiscipline.
Begin niet elke dag op een willekeurig moment, maar houd je aan een schema.

Concentratieverlies
Zorg ervoor dat je schrijft in een rustige en aangename omgeving. De bibliotheek is een klassiek voorbeeld. Gebruik muziek die bij je verhaal past om je beter te kunnen inleven.

Blijf van Social Media af!

Writer’s block
Probeer niet te snel toe te geven aan een writer’s block. Veel schrijvers geven dit fenomeen de schuld als ze nog maar één dag niks weten te schrijven.

Zelfvertrouwen
‘Waarom zouden mensen mijn werk willen lezen?’ Je hebt het je vast weleens afgevraagd.
Daarom: je schrijft in eerste instantie voor jezelf!
Sta echter ook eens stil bij enkele grote namen, zoals J.K. Rowling. Haar idee van tovenaarsleerling Harry Potter ontwikkelde ze in 1990, in 1997 werd het eerste boek gepubliceerd na enkele afwijzingen en in 1999, na drie gepubliceerde boeken, begon Harry Potter pas bekendheid te verwerven. Het sleutelwoord: doorzettingsvermogen.

Spel- en taalfouten
Om het maar gezegd te hebben: je hoeft niet perfect Nederlands te kunnen om goed te schrijven. Maar doe wel je best! De andere fouten haal je eruit met het herschrijven en verbeteren.

Overdrijven
Overschat je lezer niet. Laat niet te veel aan de verbeelding over. Veel mensen lezen een verhaal omdat ze even willen wegdromen in jouw wereld.
Het tegenovergestelde komt ook voor: dat je als schrijver bang bent dat de lezer niet snapt wat je bedoelt. Onderschat de lezer niet.

Aflevering 7: Korte Verhalen

Houd het kort en krachtig

Laat overbodige dingen weg

Gebruik 1 hoofdpersoon en weinig bijpersonages

Gebruik 1 probleem of conflict

Houd de vaart erin

Maak je niet al te druk om het aantal woorden tijdens het schrijven.
Je kunt altijd nog schrappen.

Sluit het verhaal altijd af

Aflevering 8: Geen inspiratie

Wissel eens van schrijfplek.

Schrijf vandaag in je tuin, het bos, op het strand of in een cafeetje in de stad. Je krijgt dan andere indrukken en die kun je weer verwerken in je verhaal of boek. Ga observeren!

Ga de natuur in.

Laat je computer vandaag eens met rust en pak een notitieboek, een pen en ga naar buiten. Ga op een bankje zitten en luister naar de vogels, het geluid van water of andere natuurgeluiden. Trek je schoenen uit en loop over het vochtige gras, harde kiezels of droge bladeren. Schrijf op wat je ruikt, proeft, voelt.

Doe een schrijfoefening.

Je hebt een eigen schrijfstijl en een voorkeur voor een genre. Iets heel anders schrijven opent andere deuren. Misschien vind je het niets, maar waarschijnlijk krijg je weer nieuwe inspiratie.

Laat het los.

Ga iets heel anders doen. Je mag vandaag niet schrijven.

Lees terug wat je tot nu hebt geschreven en maak eventueel aanpassingen.

Misschien kun je op dit moment niet verder met het stuk waar je aan bezig bent, maar heb je wel inspiratie voor een ander stuk. Begin daar alvast aan.

Wees niet te perfectionistisch.

Het is een eerste versie, het schrappen en herschrijven komt later.

Ontwijk de valkuil die uitstellen heet.

Stel jezelf een doel en ga schrijven.

Maak korte metten met afleiding.

Geen Social Media, geen gesurf op het internet, geen televisie op de achtergrond. Maak je werkplek leeg, zet een bak koffie of thee, zet een muziekje op en gaan!

Aflevering 9: Herschrijven


Laat je manuscript even met rust voordat je begint met lezen.

Lees je verhaal zoals je een willekeurig verhaal zou lezen.
Loopt het lekker? Zit het plot goed in elkaar? Komen de personages goed uit de verf?

Lees je verhaal zorgvuldig door en maak aantekeningen.

Waar moet je op letten?

• Wees kritisch en streng voor jezelf
• Waar zitten de zwakke schakels in je verhaal?
• Kloppen er dingen niet?
• Wordt het ergens saai?
• Is de verhaallijn juist?
• Zijn de gebeurtenissen logisch?
• Gebruik je vaak hetzelfde woord? Gebruik de zoekfunctie in Word!
• Spelling en gramaticafouten

Schrappen.

Wees niet bang om te schrappen. Is een stuk overbodig? Less is more. Is een stuk niet goed genoeg? Schrap of herschrijf het.

Let op!
Verander je iets in het verhaal? Zorg dan dat dit door het verhaal heen doorloopt. Zelfs details kunnen hierbij belangrijk zijn.

Herschrijven moet je altijd doen voordat je het ergens plaatst!

Stuur het verhaal op naar je proeflezers.
Vrienden, andere schrijvers. Vraag om eerlijke feedback.
Complimenten zijn leuk, maar helpen je niet om een betere schrijver te worden.
Luister naar je proeflezers maar behoud je eigen stijl.

Voer de verbeterpunten van je proeflezers door.

Herschrijf de zwakke scenes en schrap overbodige stukken.

Print je verhaal uit en lees het nog eens na.
Op papier leest toch anders dan een scherm.

Verbeter de laatste foutjes.

Advertenties